Legionella w Pułtusku – przypadek zakażenia i nowe przepisy prawne
W kwietniu odnotowano ciężki przypadek zakażenia bakterią z rodzaju Legionella w Pułtusku. Stan poszkodowanego mieszkańca jednego z budynków wielorodzinnych przy ulicy KEN był krytyczny. Pacjent spędził 2,5 tygodnia w stanie śpiączki farmakologicznej. Badania laboratoryjne próbek wody pobranych z instalacji jednoznacznie potwierdziły skażenie bakteriami Legionella, co uruchomiło procedury Inspekcji Sanitarnej.
Potwierdzone skażenie instalacji i działania Inspekcji Sanitarnej
Do zakażenia doszło w wyniku wdychania aerozolu wodno-powietrznego podczas standardowych czynności higienicznych (kąpieli) w mieszkaniu zarządzanym przez prywatną spółdzielnię mieszkaniową.
Skażenie instalacji wodnej bakteriami Legionella zostało zgłoszone do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Pułtusku. Jak poinformował dyrektor placówki, Sławomir Biesiekierski, niezwłocznie wdrożono odpowiednie działania. Do zarządcy nieruchomości wystosowano oficjalną decyzję administracyjną nakazującą natychmiastowe podjęcie działań naprawczych i dezynfekcyjnych w obrębie wewnętrznej sieci wodociągowej.
Sytuacje takie, jak ta w Pułtusku pokazują, jak ważne jest odpowiednie podejście do bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Odpowiedzią na tego typu zagrożenia jest nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z 13 marca 2026 r. Wprowadza ona szereg zmian dotyczących bezpieczeństwa wody, w tym rygorystyczne regulacje dotyczące bakterii z rodzaju Legionella. Nowelizacja ta jest wielkim krokiem w dążeniu do bezpieczeństwa wody. Dzięki niej przypadki tak dramatycznych zakażeń jak w Pułtusku mogą w przyszłości nie mieć miejsca. Ustawa ta zmienia podejście z reaktywnego działania dopiero po wystąpieniu skażenia na stałą, systematyczną profilaktykę.
Jak dochodzi do zakażenia?
Drogą zakażenia bakteriami Legionella jest inhalacja aerozolu wodno-powietrznego skażonego bakteriami. Cząsteczki aerozolu o średnicy poniżej 5 μm wnikają bezpośrednio do pęcherzyków płucnych, gdzie dochodzi do kolonizacji mikroorganizmów.
Należy pamiętać, że legionelloza nie przenosi się z człowieka na człowieka. Bezpieczne jest również spożywanie wody zawierającej bakterie, ponieważ zagrożenie pojawia się wyłącznie przy przedostaniu się bakterii do układu oddechowego.
Do grup o podwyższonym ryzyku na zachorowania na legionellozę należą osoby w wieku podeszłym, pacjenci z przewlekłymi chorobami, pacjenci onkologiczni czy osoby po transplantacjach narządów.
Obowiązkowa ocena ryzyka instalacji wewnętrznej
Wprowadzona przez nową ustawę ocena ryzyka instalacji wewnętrznej ma na celu określenie możliwości rozwoju tych bakterii oraz zminimalizowanie ryzyka skażenia. Zgodnie z nowymi przepisami, ryzyko związane z bakterią Legionella musi być obowiązkowo identyfikowane i analizowane.
Obowiązek ten dotyczy obiektów priorytetowych oraz budynków mieszkalnych zamieszkania zbiorowego. Oznacza to, że nowe regulacje dotyczą bezpośrednio spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, czyli dokładnie takich podmiotów, jakim jest zarządca budynku przy ul. KEN w Pułtusku. Przepisy jawnie wyłączają z tego obowiązku jedynie domy jednorodzinne. Za przeprowadzenie tej oceny ryzyka odpowiada właściciel lub zarządca obiektu.
Jak zapobiegać skażeniom?
Przypadek, jakim była Legionella w Pułtusku, pokazuje, jakie mogą być konsekwencje braku kontroli nad stanem mikrobiologicznym wody w budynkach wielorodzinnych. Zgodnie z polskimi normami prawnymi, zarządcy obiektów są zobowiązani do utrzymywania temperatury ciepłej wody użytkowej na poziomie uniemożliwiającym rozwój patogenów.
W przypadku stwierdzenia przekroczeń norm, standardowa dezynfekcja termiczna (tzw. przegrzew do 70°C) często okazuje się nieskuteczna. W takich sytuacjach niezbędne jest wdrożenie profesjonalnych metod chemicznych, takich jak ciągłe dozowanie dwutlenku chloru przy użyciu generatorów. Ciągła dezynfekcja pozwala na trwałe zabezpieczenie instalacji przed ponowną kolonizacją.
Podsumowanie: Legionella w Pułtusku
Na podstawie danych udostępnianych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego w 2025 roku w Polsce stwierdzono łącznie 541 przypadków legionellozy. Ponadto analiza danych z ostatnich lat wskazuje na istotny wzrost liczby rozpoznawanych przypadków legionellozy w Polsce. Przekłada się to na realne, ludzkie dramaty, czego dobitnym przykładem jest historia mieszkańca Pułtuska. Dynamicznie rosnąca liczba rozpoznawanych zakażeń w kraju pokazuje, że incydenty skażenia instalacji wodnej przestają być rzadkością, a stają się problemem zdrowia publicznego.
W tym kontekście nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę z 13 marca 2026 roku staje się narzędziem ochrony. Choć dla spółdzielni i zarządców nieruchomości wprowadzenie obowiązkowej oceny ryzyka to niewątpliwie duże wyzwanie logistyczne oraz finansowe, regularny audyt i monitoring to jedyna droga do zapewnienia pełnego bezpieczeństwa zdrowia i życia mieszkańców.
